Əmək Məcəlləsi: dövlət qulluğu qanunvericilik imtahanı üçün vacib müddəalar
Dövlət qulluğu qanunvericilik imtahanında Əmək Məcəlləsi AB və AC vəzifə qrupları üçün məcburi mövzudur. Dövlət qulluğu qanunvericilik bölməsindən ən çox sual gələn sahələrdən biri olan Əmək Məcəlləsi — əmək müqaviləsi, iş vaxtı, məzuniyyət, intizam məsuliyyəti — dövlət qulluqçusunun gündəlik iş həyatını birbaşa tənzimləyir. Buna görə bu mövzunu yalnız imtahan üçün yox, praktik bilgi kimi öyrənmək daha effektiv olur.
Dövlət qulluğu qanunvericilik imtahanında Əmək Məcəlləsi üzrə suallar adətən konkret rəqəmləri — iş vaxtı saatları, məzuniyyət günləri, müddətlər — soruşur. Bu məqalədə imtahanda çıxan bütün rəqəmlər bir yerdə toplanmışdır.
Dövlət qulluğu qanunvericilik — Əmək Məcəlləsinin ümumi məlumatı
Qüvvəyə minmə tarixi: 1 fevral 1999-cu il
Vəzifə qrupları: AB, AC (BA və BB-yə şamil edilmir)
Ən çox sual gələn mövzular: Müqavilənin müddəti, xitam əsasları, iş vaxtı, məzuniyyət növləri, intizam tənbehləri
Dövlət qulluğu qanunvericilik — əmək müqaviləsi
Müqavilənin müddəti
Dövlət qulluğu qanunvericilik imtahanında əmək müqaviləsinin müddəti mütləq sual olur. Əmək müqaviləsi müddətsiz və ya müddətli bağlana bilər. Müddətli müqavilə ən çox 5 il müddətinə bağlanır. Müddətsiz müqavilə — tərəflər xitam vermədikdə qüvvədə qalır. İşçinin razılığı olmadan müddətsiz müqaviləni müddətliyə çevirmək olmaz.
Əmək müqaviləsinin məzmunu
Dövlət qulluğu qanunvericilik imtahanında müqavilə məzmunu da soruşulur. Əmək müqaviləsində mütləq göstərilməli olan şərtlər: tərəflərin adı, vəzifə, əmək haqqı, iş yeri, işin başlama tarixi, iş vaxtı. Bu şərtlər olmadan müqavilə tam sayılmır.
Dövlət qulluğu qanunvericilik — iş vaxtı normaları
| İş vaxtı növü | Norma | Kimə aiddir |
|---|---|---|
| Tam iş vaxtı | Həftədə 40 saat | Ümumi qaydada |
| Qısaldılmış iş vaxtı | Həftədə 36 saat | 18 yaşa qədər, ağır şəraitdə |
| Xüsusi qısaldılmış | Həftədə 24 saat | 16 yaşa qədər |
| Natamam iş vaxtı | Razılaşma ilə | Tərəflərin razılığı ilə |
Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə görə tam iş vaxtının həftəlik norması neçə saatdır?
Dövlət qulluğu qanunvericilik — məzuniyyət növləri
Dövlət qulluğu qanunvericilik imtahanında məzuniyyət növləri və günləri tez-tez soruşulur. Əsas əmək məzuniyyəti ildə 21 təqvim günüdür. Bəzi kateqoriyalar üçün əlavə məzuniyyətlər nəzərdə tutulmuşdur.
| Məzuniyyət növü | Müddət |
|---|---|
| Əsas əmək məzuniyyəti | 21 təqvim günü |
| Əmək stajına görə əlavə məzuniyyət (5–10 il) | +2 iş günü |
| Əmək stajına görə əlavə məzuniyyət (10 ildən çox) | +4 iş günü |
| Hamiləlik və doğum məzuniyyəti | 126 təqvim günü |
| Uşağa qulluq məzuniyyəti (3 yaşa qədər) | 3 yaşa qədər |
| Ödənişsiz məzuniyyət (ailə səbəbi) | Müqavilə ilə |
Dövlət qulluğu qanunvericilik — intizam məsuliyyəti
Dövlət qulluğu qanunvericilik imtahanında intizam tənbehləri də çıxır. Əmək Məcəlləsinə görə intizam tənbehlərinin üç növü var: irad, töhmət, işdən çıxarma. Başqa növ tənbeh tətbiq edilə bilməz — bu imtahanda tez-tez soruşulan məqamdır.
İntizam tənbehi pozuntu aşkar edildikdən sonra 1 ay ərzində verilməlidir. Pozuntunun baş verdiyi gündən isə 6 ay keçdikdən sonra tənbeh verilə bilməz. Bir pozuntuna görə yalnız bir tənbeh tətbiq edilə bilər.