Dövlət qulluğu informatika imtahanında Excel: düsturlar, funksiyalar və nümunələr
Dövlət qulluğu informatika imtahanı bölməsi 10 sualdan ibarətdir. Bu sualların böyük hissəsi Microsoft Excel üzrədir. Dövlət qulluğu informatika imtahanında Excel sualları düsturlar, xana istinadları, əsas funksiyalar və məlumatların formatlanması mövzularını əhatə edir. Dövlət qulluğu namizədlərinin çoxu bu bölməni "asan" sayıb az hazırlaşır — halbuki düzgün hazırlıq bu 10 sualı tam toplamağa imkan verir.
Bu məqalədə dövlət qulluğu informatika imtahanında Excel üzrə ən çox çıxan mövzuları konkret nümunələrlə izah edirik.
Dövlət qulluğu informatika imtahanı — Excel əsasları
Xana istinadları — mütləq və nisbi
Dövlət qulluğu informatika imtahanında xana istinadları mütləq çıxır. Nisbi istinad (A1) — düstur köçürüldükdə avtomatik dəyişir. Mütləq istinad ($A$1) — düstur köçürüldükdə dəyişmir. Qarışıq istinad ($A1 və ya A$1) — yalnız bir hissəsi sabitdir.
B1 xanasında =A1*2 düsturu var. Bu düstur B2 xanasına köçürülsə necə görünər?
Nisbi istinad olduğu üçün bir sıra aşağı köçürdükdə hər istinad bir sıra aşağı sürüşür.
B2-də düstur: =A2*2
Excel-in əsas funksiyaları
Dövlət qulluğu informatika imtahanında bu funksiyalar mütləq bilinməlidir:
| Funksiya | İstifadəsi | Nümunə |
|---|---|---|
| SUM | Cəmləmə | =SUM(A1:A10) |
| AVERAGE | Orta hesab | =AVERAGE(B1:B5) |
| MAX | Maksimum dəyər | =MAX(C1:C20) |
| MIN | Minimum dəyər | =MIN(D1:D10) |
| COUNT | Rəqəmli xanaların sayı | =COUNT(A1:A50) |
| COUNTA | Dolu xanaların sayı | =COUNTA(A1:A50) |
| IF | Şərtli nəticə | =IF(A1>10,"Bəli","Xeyr") |
| VLOOKUP | Şaquli axtarış | =VLOOKUP(A1,C:D,2,0) |
IF funksiyası — imtahanda ən çox çıxan
A1 xanasındakı dəyər 50-dən böyükdürsə "Keçdi", deyilsə "Kəsildi" yazmaq üçün düstur necə olmalıdır?
IF funksiyasının quruluşu: =IF(şərt, doğrusa_nəticə, yanlışsa_nəticə)
Düstur: =IF(A1>50,"Keçdi","Kəsildi")
Xana diapazonları
Dövlət qulluğu informatika imtahanında diapazon yazılışını bilmək vacibdir. A1:A10 — A sütununun 1-ci ilə 10-cu sırası arası (şaquli). A1:E1 — 1-ci sıranın A-dan E-yə kimi (üfüqi). A1:C5 — A1-dən C5-ə qədər bütün xanalar (blok). Vergüllə ayrılan diapazonlar (A1,C1,E1) ardıcıl olmayan xanaları bildirir.
=SUM(A1:A5,C1:C5) düsturu nəyi hesablayır?
A1-dən A5-ə qədər olan 5 xananın cəmi ilə C1-dən C5-ə qədər olan 5 xananın cəmini toplayır.
Yəni cəmi 10 xananın dəyərini toplayır — B sütunu daxil edilmir.
Dövlət qulluğu informatika imtahanı — klaviatura qısayolları
Dövlət qulluğu informatika bölməsində Excel klaviatura qısayolları da çıxır. Ən çox soruşulanlar bunlardır:
Ctrl+V — yapışdırmaq
Ctrl+Z — geri almaq (Undo)
Ctrl+S — saxlamaq
Ctrl+F — axtarmaq
Ctrl+Home — A1 xanasına keçmək
F2 — xananı redaktə rejiminə keçirmək
Delete — xana məzmununu silmək (formatı saxlayır)